เมนูหลัก
เรื่องเล่าล่าสุด
สองมือคือพลังหยุดยั้งอัมพฤกษ์
ยาสมุนไพรฟื้นชีวิต
ผลงาน อสม.ดีเด่น
การประเมินผลการดำเนินงานหมู่บ้านจัดการสุขภาพ

การประเมินผลการดำเนินงานหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
การจะเป็นหมู่บ้านจัดการสุขภาพหรือไม่นั้น  ทุกหมู่บ้าน/ชุมชน ต้องมีการดำเนินงานและประเมินผลอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน  ประกอบกับแบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
การประเมินผลการดำเนินงานหมู่บ้านจัดการสุขภาพ  เป็นการประเมินผลความสำเร็จของกระบวนการพัฒนาหมู่บ้าน ใน 5 ด้าน คือ

1.การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการด้านสุขภาพ
2.การจัดทำแผนด้านสุขภาพโดยชุมชน
3.การจัดการงบประมาณเพื่อใช้ในการพัฒนาสุขภาพ
4.การจัดกิจกรรมด้านสุขภาพในหมู่บ้าน
5.การประเมินผลการจัดกากรด้านสุขภาพในหมู่บ้านเพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องได้ใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจกำหนดทิศทางและวางแผนการพัฒนางานสุขภาพภาคประชาชน


วัตถุประสงค์การประเมินผล
1.เพื่อรวบรวมข้อมูล สถานการณ์ การพัฒนาสุขภาพภาคประชาชนในระดับหมู่บ้าน
2.เพื่อให้ทราบสถานการณ์การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนางานสุขภาพภาคประชาชน
3.เพื่อเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ร่วมกันของชุมชนในกระบวนการและผลการพัฒนางานสุขภาพภาคประชาชนของหมู่บ้าน
4.เพื่อเป็นข้อมูลในการวางแผนการพัฒนาระบบสุขภาพภาคประชาชน

เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินผล
การประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพ ประเมินผลได้โดยใช้แบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
แบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
แบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ  เป็นแบบประเมินกระบวนการและผลผลิต ประกอบด้วยรายละเอียด 2 ส่วน ดังนี้

ส่วนที่ 1 ข้อมูลพื้นฐานหมู่บ้าน ได้แก่
1. ชื่อ ที่อยู่ของหมู่บ้าน  รหัสไปรษณีย์ จำนวนหลังคาเรือน  จำนวนประชากร หมู่บ้านจัดอยู่ในเขต  องค์การบริหารส่วนตำบล(อบต.)หรือเขตเทศบาล
2. องค์กรอาสาสมัคร/เครือข่ายภาคประชาชนในระดับหมู่บ้าน  ได้แก่ กำลังคนที่เป็นกลุ่มผลักดันการดำเนินงานสุขภาพในหมู่บ้าน  ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุข(อสม.) แกนนำสุขภาพครอบครัว(กสค.) กลุ่ม/ชมรมด้านสุขภาพต่างๆที่ตั้งขึ้นในหมู่บ้านและยังมีกิจกรรมด้านสุขภาพอยู่ในชุมชน

ส่วนที่ 2 การจัดการด้านสุขภาพ เป็นส่วนที่ใช้ในการประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ ประเมินผล 5 ด้าน ดังนี้
1.การมีส่วนร่วมของชุมชน คือการประเมินระดับการมีส่วนร่วมและศักยภาพของชุมชน ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญที่ทำให้หมู่บ้าน/ชุมชน มีกระบวนการจัดการด้านสุขภาพได้อย่างเข้มแข็ง  โดยพิจารณาในส่วนศักยภาพของ อสม.  ในด้านจัดเวทีการประชุมองค์กร อสม. หรือ จำนวนกลุ่มองค์กรที่เข้าร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาสุขภาพในหมู่บ้าน  รวมทั้งการมีส่วนร่วมของตำบล/อบต. ในการกำหนดมาตรการทางสังคมด้านสุขภาพ  หรือกฎข้อบังคับเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน เช่น กฎห้ามสูบบุหรี่ในที่ปลอดควันบุหรี่ หรือกฎห้ามทิ้งขยะ ฯลฯ

2.การจัดทำแผนด้านสุขภาพ คือการประเมินหมู่บ้านว่ามีการจัดทำแผนด้านสุขภาพ และ อสม. หรือแกนนำชุมชน มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนด้านสุขภาพ

3.การจัดการงบประมาณเพื่อใช้ในการพัฒนาสุขภาพ คือ การได้รับงบประมาณสนับสนุนจากเทศบาล/อบต. และหน่วยงานอื่นๆ มาใช้ดำเนินการการพัฒนาศักยภาพคนในหมู่บ้าน  การแก้ไขปัญหาสาธารณสุขของชุมชนและการจัดบริการสาธารณสุขใน ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน(ศสมช.)

4.การจัดกิจกรรมด้านสุขภาพ  คือการจัดกิจกรรมด้านสุขภาพเพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาหมู่บ้าน ประกอบด้วย 5 กิจกรรม ได้แก่
4.1 กิจกรรมด้านการสร้างสุขภาพ  คือ หมู่บ้านต้องมีกิจกรรมด้านนี้อย่างน้อย 1 กิจกรรม  ได้แก่ กากรออกกำลังกาย  การส่งเสริมพัฒนาการในเด็กเล็ก(< 6 ปี) อาหารปลอดภัย  การใช้อินทรีย์สาร/ลดการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก  การเฝ้าระวังปัญหายาเสพติดในชุมชน  การเฝ้าระวังและคุ้มครองผู้บริโภค การส่งเสริมสตรีให้ตรวจสุขภาพตนเอง เช่นตรวจเต้านมเพื่อค้นหามะเร็งได้อย่างถูกต้อง  อื่นๆได้แก่ การรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ หรือ การรณรงค์งดดื่มสุราในชุมชนอย่างถูกต้อง
4.2 กิจกรรมด้านการพัฒนาศักยภาพ อสม./แกนนำสุขภาพ  คือ หมู่บ้านต้องมีการจัดกิจกรรมด้านนี้อย่างน้อย 1 กิจกรรม ได้แก่ การอบรมความรู้ต่อเนื่องให้ อสม. การศึกษาดูงาน ของ อสม. การประชุม/อบรมจากหน่วยงานอื่นๆ  การอบรมแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว(กสค.) การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้
4.3 กิจกรรมด้านการบริการสุขภาพภาคประชาชน  คือ หมู่บ้านต้องมีกิจกรรมด้านนี้อย่างน้อย 1 กิจกรรม  ได้แก่  การจำหน่ายยา และการรักษาพยาบาลเบื้องต้น  การตรวจวัดความดันโลหิต การคัดกรองโรคเบาหวาน การค้นหา/ให้คำปรึกษาสุขภาพจิต  การให้บริการแพทย์แผนไทย เช่น นวด สมุนไพร ฯลฯ  การจ่ายถุงยางอนามัย/บริการและให้ความรู้เรื่องโรคเอดส์  การรณรงค์ป้องกันโรคตามฤดูกาล เช่น หยอดวัคซีนโปลิโอ  การค้นหาผู้ป่วยวัณโรค  การให้บริการส่งต่อผู้ป่วยไปสถานีอนามัยหรือโรงพยาบาล
4.4 กิจกรรมด้านการถ่ายทอดความรู้   คือหมู่บ้านต้องมีกิจกรรมด้านนี้อย่างน้อย 1 กิจกรรมได้แก่การจัดกิจกรรมผ่านสื่อ หอกระจายข่าว/เสียงตามสาย  วิทยุชุมชน หรือ การประชุมหลุ่ม/เวทีเรียนรู้ เป็นต้น
4.5 กิจกรรมด้านการควบคุมและป้องกันโรค/ปัญหาสาธารณสุข  คือหมู่บ้านต้องมีกิจกรรมด้านนี้อย่างน้อย 1 กิจกรรม  ได้แก่ การจัดกิจกรรมควบคุมและป้องกันโรค ไข้เลือดออก  ไข้ฉี่หนู  ไข้หวัดนก อุจจาระร่วง  การแพ้พิษ/สารเคมี  อุบัติเหตุ/ระหว่างประสบภัย  การป้องกันโรคไม่ติดต่อ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง  โรคหัวใจ มะเร็งหลอดเลือด เป็นต้น
นอกจากนี้ แบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ ยังได้เก็บข้อมูลการดำเนินงานที่เป็นนโยบายสำคัญของงานสาธารณสุขมูลฐานที่ผ่านมา เพื่อติดตามผลและกำหนดการสนับสนุนงานต่อไป  โดยกำหนดเก็บข้อมูลใน 2 กิจกรรมหลัก คือ
- การจัดบริการในศูนย์สาธารณสุขมูลฐาน (ศสมช.)ของหมู่บ้าน  ได้แก่ การสำรวจสถานการณ์การดำเนินงานของศสมช. และการให้บริการในด้านการพยาบาลเบื้องต้น บริการจำหน่ายยาสามัญประจำบ้าน  ใช้เป็นศูนย์ข้อมูลหมู่บ้าน  เป็นศูนย์กลางการถ่ายทอดความรู้ด้านสุขภาพ  บริการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยไปยังสถานีอนามัยหรือโรงพยาบาล
- การเฝ้าระวังไข้หวัดนกในหมู่บ้าน  ได้แก่ การสำรวจเกี่ยวกับสัตว์ปีกที่ตายและคนป่วย/ตาย ที่มีอาการโรคไข้หวัดนก การจัดทีมเฝ้าระวังไข้หวัดนกระดับหมู่บ้าน ร่วมกับศูนย์ปฏิบัติการไข้หวัดนกระดับตำบล  การจัดทำแผนเฝ้าระวังไข้หวัดนกของหมู่บ้าน
4.5  การประเมินผลการจัดการด้านสุขภาพในหมู่บ้าน   คือการที่หมู่บ้านมีการประเมินผลโดยใช้กิจกรรมอย่างน้อย 2 กิจกรรม ในการประเมินผลการจัดการด้านสุขภาพดังนี้  มีการประเมินผลโดยใช้แบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ  มีการประชุมสรุปผลงาน/กิจกรรมที่ดำเนินการในแต่ละปี  มีการประเมินผลโดยเปรียบเทียบกับแผนที่วางไว้  มีการประเมินผลโดยใช้แบบประเมินตนเองเพื่อสร้างการเรียนรู้ร่วมกันของชุมชนในการพัฒนาหมู่บ้าน

เกณฑ์การประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
การให้คะแนนเพื่อการประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพ  พิจารณาเฉพาะส่วนที่ 2 การจัดการด้านสุขภาพ โดยกำหนดคะแนนเต็ม 6 คะแนน  จำแนกเป็น

1.การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการสุขภาพชุมชน (คะแนนเต็ม 2 คะแนน)
1.1 ชุมชนไม่มีส่วนร่วมในการจัดการสุขภาพ เจ้าหน้าที่ทำเองทั้งหมด( คะแนน= 0 )
1.2มีกลุ่มองค์กรขับเคลื่อนร่วมกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  ( คะแนน=1 )
1.3กลุ่มองคืกร อสม.ร่วมกันผลักดันการจัดการสุขภาพ  ( คะแนน=2 )


2.  การจัดทำแผนด้านสุขภาพ (คะแนนเต็ม 1 คะแนน)
2.1ไม่มีการจัดทำแผน, มีการจัดทำแผนโดยเจ้าหน้าที่เป็นผู้ทำให้ทั้งหมด    ( คะแนน= 0 )
2.2 มีการจัดทำแผนโดยจนท. อสม.และ/หรือแกนนำชุมชนร่วมกันทำหรือมีการจัดทำแผน
โดยอสม.และ/หรือ แกนนำชุมชน      (คะแนน=1)


3.การจัดการงบประมาณ เพื่อใช้ในการพัฒนาสุขภาพ(คะแนนเต็ม 1 คะแนน)
3.1ไม่ได้รับงบประมาณสนับสนุน     ( คะแนน= 0 )
3.2ได้รับการสนับสนุนและใช้ดำเนินการในกิจกรรมด้านการพัฒนาศักยภาพคนในหมู่บ้าน
การแก้ไขปัญหาสาธารณสุขของชุมชนและ การจัดบริการในศสมช.  ( คะแนน=1 )


4.การจัดทำกิจกรรมพัฒนาในหมู่บ้าน (คะแนนเต็ม 1 คะแนน)
4.1หมู่บ้านมีการจัดกิจกรรม ไม่ครบ 5 กิจกรรมหลัก  ( คะแนน= 0 )
4.2 หมู่บ้านมีการจัดกิจกรรม ทั้งครบ 5 กิจกรรมหลัก  ( คะแนน=1 )

5. การประเมินผลการจัดการด้านสุขภาพในหมู่บ้าน(คะแนนเต็ม 1 คะแนน)
5.1หมู่บ้านไม่มีการประเมินผลหรือมีการประเมิน 1 กิจกรรม ( คะแนน= 0 )
5.2หมู่บ้านมีการประเมินผล 2 กิจกรรมขึ้นไป   ( คะแนน=1 )

การพิจารณาหมู่บ้านจัดการสุขภาพว่า  ผ่าน  หรือ  ไม่ผ่าน  การเป็นหมู่บ้านจัดการสุขภาพนั้น  จะประเมินผลการให้คะแนน ดังนี้ คือ
หมู่บ้านที่ผ่านการเป็นหมู่บ้านจัดการสุขภาพ หมายถึง  หมู่บ้านที่ได้คะแนนรวมไม่น้อยกว่า 5 คะแนน จากคะแนนเต็ม 6 คะแนน

ขั้นตอนและวิธีการประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
1.กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชนจัดทำแนวทางการดำเนินงานแบบประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพและสนับสนุนสื่อและงบประมาณดำเนินการ
2.ศูนย์ฝึกอบรมและพัฒนาสุขภาพภาคประชาชนภาค 5 ศูนย์ ประสานงานจังหวัด ชี้แจงรายละเอียดของการดำเนินงาน พร้อมส่งแบบประเมินหมู่บ้านจัดการให้หกับจังหวัดตามจำนวนหมู่บ้านเป้าหมาย
3.สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด  ประชุมชี้แจงเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานสุขภาพภาคประชาชนในระดับอำเภอพร้อมทั้งแจกแบบประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพ
4.อำเภอดำเนินการเก็บข้อมูลเพื่อประเมินผลหมู่บ้านจัดการสุขภาพโดยทีมแกนนำในหมู่บ้านได้แก่ ประธานอสม. อสม. แกนนำกลุ่มต่างๆในหมู่บ้านและ/หรือ อบต. รวมหมู่บ้าน 4 – 6 คน ปรึกษาหารือและสรุปร่วมกันในแต่ละข้อคำถามแล้วตอบลงในแบบประเมินฯ โดยทำเครื่องหมาย √หรือเติมข้อความลงใน □แต่ละข้อคำถาม จากนั้นเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตำบล เป็นผู้รวบรวมส่งให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับอำเภอดำเนินการต่อไป
5.เจ้าหน้าที่ระดับอำเภอรวบรวมแบบประเมินทั้งหมด พร้อมทั้งตรวจสอบความถูกต้อง ก่อนจะบันทึกและคีย์ข้อมูลผ่านทางเวปไซต์ www.thaiphc.net
6.อำเภอสรุปประเมินในภาพรวมส่งให้จังหวัด 1 ชุดเพื่อจังหวัดจะได้ดำเนินการสรุปในภาพรวมของหน่วยงาน นำเสนอผู้บริหารต่อไป
7.สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด  จะสุ่มนิเทศติดตามการดำเนินงานหมู่บ้านจัดการสุขภาพอำเภอละ 1- 2 หมู่บ้าน
8.ศูนย์สช.ภาค 5 ศูนย์ ออกนิเทศ/ติดตามผลการดำเนินงานพร้อมสรุปผลร่วมกับเครือข่ายฯ
9.กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน รายงานความก้าวหน้าของการประเมินผล  เป็นรายจังหวัด/รายอำเภอ ตำบล ทั้งจำนวนและรายชื่อพร้อมรายละเอียดข้อมูลที่โปรแกรมหมู่บ้านจัดการสุขภาพ(http:/hss.moph.go.th)ทุกวัน
10. กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน  สรุปผลการประเมินหมู่บ้านจัดการสุขภาพเสนอกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานอื่นๆที่เกี่ยวข้องต่อไป

 

ดาวน์โหลด
รับ-ส่งข้อมูล
ลิงค์เครือข่าย